ค่ายจักรพงษ์

เมื่อปี พ.ศ.2460  ที่ตำบลดงพระราม  อำเภอเมือง  จังหวัดปราจีนบุรี  ขณะนั้นยังเป็นป่ารกทึบมาก  และไม่มีหน่วยทหารหน่วยใดตั้งอยู่เลย  ในครั้งนั้นมีเพียงหน่วยทหารเพียงหน่วยเดียวที่ตั้งขึ้นที่จังหวัดปราจีนบุรี  คือ  กรมทหารราบที่ 19  ซึ่งตั้งอยู่บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำปราจีนบุรี  ที่บริเวณองค์การบริหารส่วนจังหวัดปราจีนบุรี  และโรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุงในปัจจุบัน  นอกจากนี้ยังมีกองพลทหารราบที่ 9  ตั้งอยู่ที่จังหวัดฉะเชิงเทรา

ครั้นต่อมา  จอมพลสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ  เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนารถ  เสนาธิการทหารบกในสมัยนั้น  ทรงพิจารณาเห็นว่าการวางหน่วยทหารในขณะนั้นไม่สู้จะเหมาะสมกับสถานการณ์ทางทหารบางประการ  จึงโปรดให้ย้ายกรมทหารราบที่ 19  มาตั้งทางฝั่งเหนือของแม่น้ำปราจีนบุรี  ทรงพิจารณาเลือกเอาบริเวณดงดิบ (ดงพระรามปัจจุบัน)  เป็นที่ตั้งทหารสืบมาปัจจุบัน

ครั้นถึงปี พ.ศ.2462  จึงโปรดเกล้าฯ ให้กรมทหารราบที่ 9  และทหารพาหนะ (ขนส่ง)  เข้าพักอาศัยเป็นหน่วยแรก  ส่วนกรมทหารราบที่ 19  ได้ยุบรวมกับกรมทหารราบที่ 9  แล้วแปรสภาพเป็นกรมทหารราบที่ 10

เมื่อหน่วยต่างๆ เข้าพักอาศัยแล้ว  พระองค์ได้ทรงประกอบพิธีเปิดค่ายทหารแห่งนี้  อันเป็นค่ายทหารแห่งแรกของกองทัพบก  เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2462  และทรงประทานชื่อ “ค่ายจักรพงษ์”  ซึ่งมีตราจักรกับกระบอง  เป็นเครื่องหมายประจำพระองค์  เป็นสัญลักษณ์แห่งค่ายนี้  กับได้ทรงปลูกต้นสักไว้เป็นอนุสรณ์ในวันเปิดค่าย 1 ต้น

ปี พ.ศ.2470  เมื่อทางราชการได้เปิดค่ายจักรพงษ์ขึ้นแล้ว  ก็ได้ย้ายกองบัญชาการกองพลที่ 9  และกองบัญชาการฝ่ายตะวันออกเฉียงใต้  จากที่ตั้งจังหวัดฉะเชิงเทรามาอยู่ที่ค่ายจักรพงษ์

ปี พ.ศ.2471  ได้เปลี่ยนชื่อกองพลที่ 9  เป็นกองพลที่ 2  และให้ขึ้นการบังคับบัญชากับกองทัพภาคที่ 2 (นครราชสีมา)  และกองบัญชาการฝ่ายตะวันออกเฉียงใต้  เป็นกองบัญชาการมณฑลทหารบกที่ 2  คงขึ้นการบังคับบัญชากับกองทัพภาคที่ 2  มีเขตรับผิดชอบตลอดพื้นที่ปราจีนบุรี  นครนายก  และฉะเชิงเทรา

ปี พ.ศ.2490  ทางราชการได้ยุบมณฑลทหารบกที่ 2  และได้ตั้งขึ้นอีกในปี พ.ศ.2493  โดยให้มณฑลทหารบกที่ 2  และกองพลที่ 2  มาขึ้นกับกองทัพภาคที่ 1 (กรุงเทพฯ)  ครั้นปี พ.ศ.2494  ทางราชการได้ขยายเขตรับผิดชอบของมณฑลทหารบกที่ 2  ออกไปถึงชลบุรี  ระยอง  ตราด  และปฏิบัติงานร่วมกับกองพลที่ 2 ตลอดมา  จนกระทั่งทางราชการได้ยุบกองพลที่ 2  เมื่อปี พ.ศ.2499  คงเหลือแต่มณฑลทหารบกที่ 2  และได้มีการปรับปรุงกำลังให้เหมาะสมกับการปฏิบัติหน้าที่  ดังที่เห็นอยู่ปัจจุบัน

ต่อมาในปี พ.ศ. มณฑลทหารบกที่ 2  ได้เปลี่ยนนามหน่วยเป็น “มณฑลทหารบกที่ 12”   ณ  ปัจจุบันมีหน่วยทหารหลายหน่วยตั้งอยู่ในพื้นที่ค่ายจักรพงษ์  คือ  มณฑลทหารบกที่ 12,  โรงพยาบาลค่ายจักรพงษ์,  ศูนย์ฝึกนักศึกษาวิชาทหาร มณฑลทหารบกที่ 12,  กองพันทหารสารวัตรที่ 12,  กรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์  และหน่วยขึ้นตรง  (กองพันทหารราบที่ 1  และกองพันทหารราบที่ 2),  กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์,  กองร้อยบิน กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์  และกองร้อยทหารช่างที่ 2  กองพันทหารช่างที่ 2 รักษาพระองค์